کربن اکتیو یا کربن فعال چیست؟
کربن فعال مادهای متشکل از کربن با ساختار بسیار نامنظم و متخلخل است. این ماده ظرفیت جذب بالایی دارد که باعث میشود در زمینههای مختلف از صنعتی گرفته تا پزشکی و کشاورزی قابلاستفاده باشد. به دلیل این خاصیت به آن «اسفنج مولکولی» نیز میگویند. کربن اکتیو از چوب یا سایر منابع گیاهی به دست میآید و دارای خاصیت جذب مولکولهای بسیار کوچک میباشد. این ساختار متخلخل دارای یک سطح خاص بزرگ است که به این کربن اجازه میدهد تا بهعنوان یک تصفیهکننده و ضد سم عمل کند.
تاریخچه استفاده از کربن اکتیو :
کربن اکتیو یک کشف بسیار قدیمی میباشد. تاریخچه آن با ذوب مس و برنز مرتبط است که برای تولید زغالسنگ سخت باکیفیت بالا، ضروری بود. این ماده به طور عمده برای تصفیه هوا، آب و غیره استفاده میشود. استفاده از این ماده برای این منظور، توسط چندین تمدن مستند شده است.
در مصر باستان، یونان باستان، هند و مایاهای آمریکای لاتین، زغال چوب فعال برای خواص دارویی آن استفاده میشد. مصریان از زغال چوب گیاهی بهعنوان دارو برای درمان مشکلات روده و همچنین برای تصفیه آب استفاده میکردند. بقراط بزرگ نیز قبلاً از این ماده در پزشکی استفاده مینمود.
در اروپا، زغال فعال توجه پزشکان و محققان را در قرن هجدهم جلب کرد. در آن زمان، روشها و مصارف مختلف ساخت آن مورد آزمایش قرار گرفت و تحقیقات روی زغال فعال ادامه داشت!
کاربرد کربن فعال در تصفیه آب و فاضلاب:
آب به دلایل مختلف همچون وجود آلاینده ممکن است تغییر بو، رنگ و طعم دهد. به همین منظور فرد به یک فیلتر نیاز دارد که آب را تصفیه کند. فیلتر کربنی یکی از این روشهای است که با استفاده از کربن فعال موجب حذف آلاینده از طریق جذب مواد شیمیایی است. کربن با قرار گرفتن در شرایط دمایی مشخص فعال میشود. در سطح کربن سوراخ های ریز و درشتی قرار میگیرد که قدرت زیادی در جذب مواد آلاینده دارند که همین امر موجب استفاده از آن در دستگاه های تصفیه آب خانگی و صنعتی شده است.
کربن فعال چه نوع آلایندههای را از بین میبرد؟
امروزه در بیشتر منازل به دلیل وجود مواد آلاینده در آب شهری از دستگاه تصفیه آب استفاده میشود. وجود فیلتر کربن فعال در دستگاه تصفیه، بو، کلر، بنزن و بسیاری از مواد مضر که باعث به خطر انداختن سلامتی افراد میشود را از بین میبرد. کربن فعال نه تنها به سلامتی آسیب نمیرساند بلکه حتی موجب میشود آب طعم بهتری داشته باشد و آبی شفاف و زلال را در اختیار شما قرار میدهد.
کشاورزی:
به دلیل جذب بالا و قیمت پایینی که کربن اکتیو دارد در اکثر صنعت ها کاربردی است به همین علت در بخش کشاورزی در زمینه های مختلفی استفاده می شود.
افزودنی خوراک دام و طیور
آفت کش
جذب رنگدانه های رنگ قهوه ای از کنسانتره انگور سفید
استفاده در تصفیه آب آکواریوم:
برای بهبود کیفیت آب در آکواریوم ها می توان از کربن فعال استفاده کرد. این فعالسازی موجب بهبود آب برای ماهی ها و سلامت آن ها می شود.
صنایع غذایی و کربن اکتیو:
در صنعت غذایی رنگ بری قند و شکر موضوع مهمی است و بهترین ماده برای زنگ زدایی از آب میوه ها و همچنین بهبود طعم آن ها، کربن اکتیو است. در صورت کیفیت پایین نمی تواند آلایندگی محصولات خوراکی را به خوبی رفع کند. در این حوزه جدا از رنگ زدایی در فیلترهای بستر ثابت، ترکیبات آلی محلول را حذف کند و موجب کنترل بو و مزه قندی مانند لاکتوز و فروکتوز می شود و این مواد از کاربردهای کربن فعال خوراکی است.
تفاوت کربن معمولی با کربن فعال:
کربن یا ذغال همان ماده سیاه رنگی است که از چوب کاملا سوخته به دست میآید و این در حالی است که مفهوم «فعال» زمانی به «کربن» افزوده میشود که طی فرآیندی آماده جذب مولکولهای گازی و مایع میشود.
تعویض کربن اکتیو:
کربن اکتیو برای همیشه دوام نمیآورد و نیاز به تعویض دورهای دارد. منافذ یا فضاهای جذب فیزیکی کربن فعال که حجمهایی به اندازه نانومتر بین پلاکتهای گرافیتی هستند، در نهایت پر شده و دیگر قادر به حذف مواد جذبی نیستند و این زمانی است که باید برای تعویض کربن اکتیو اقدام کرد.
راهنمای خرید کربن اکتیو
به هنگام خرید انواع کربن اکتیو، به نکات زیر توجه کنید:
میزان سختی
خواص جذبی(عدد یدی)
چگالی ظاهری
میزان رطوبت
خاکستر موجود
مقدار PH
اندازه ذرات
قیمت کربن فعال